Make your own free website on Tripod.com
Nominatief
Onderwerp: bv. Ego stultus sum
Bijvoeglijke bepalingen bij het onderwerp (gezegde,...): bv. Ego
      stultus sum



Accusatief
 Lijdend Voorwerp
 Echt: bv. Alexander Bucephalum domat
 Onecht: bv. Flumen transire (acc. hangt af van het voorvoegsel
           (hier trans))
 Dubbel Lijdend Voorwerp: bij rogare en docere: bv. quid te
           rogavit
 Inwendig Lijdend Voorwerp: bv. eandem viam ire.
 Uitgebreidheid
 Tijd(sduur): bv. Annos natus sexaginta
 Ruimte: bv. abest tria milia passuum
 Onderwerp/gezegde in de infinitiefzin: bv. Vidit mulieres esse anxias
 Richting of Doel: bv. Romam tetendit
 Uitroep: bv. Heu me miserum!
 Bijwoordelijke accusatief: bv. nihil moratus
 Na voorzetsels: bv. in dies




Genitief
 Bij naamwoorden:
 Van-bepaling
 Bezitsgenitief: bv. Milonis domus
 Onderwerpsgenitief: bv. Mors Alexandri = Alexander moritur
 Voorwerpsgenitief: bv. Spes victoriae = Sperant victoriam
 Altijd nostri en vestri, bij adj. en participa drukt hij een  blijvende eigenschap uit.
 Verklarende of identiteitsgenitief: bv. Ars legendi
 Substantiefbepaling: bv. Gloria belli
 Partitieve (deels)genitief: bv. Nemo nostrum
 Nostrum en Vestrum
Genitief van hoedanigheid: bv. Res magni pretii
Genitief van maat: bv. Puer septem annorum
Genitief van onbepaalde waarde: bv. nihili facere
Bij werkwoorden:
 Locatief: steden, kleine eilanden volgens rosa: bv. Romae est
 Genitief van de Inhoud van de beschuldiging: bv. Reus fit furti
 Genitief als voorwerp: meminisse, oblivisci, misereri, potiri: bv.
           memento nostri



Datief
Belanghebbend voorwerp:
Meewerkend voorwerp: geven, zeggen en onpersoonlijke ww.: bv. dic mihi gelijk, bevriend, naburig + tegendeel: bv. filius patri similis
Voorwerpsdatief: in Nederlands lijdend voorwerp: bv. Crede mihi
Prefixdatief: bv. Remedium tibi adferam = Remedium adferam ad te
Voor- of Nadeel: "voor": bv. Lex utilis plebi
 Bezit bij esse of venire (wordt dan gelijk aan resp. habere
                en accipere): bv. Nascetur tibi filius
 Handelend voorwerp bij een gerundivum: bv. Fugiendum
                nobis est
 Strekking of Doel: komen, gaan, geven, zenden -> tot, te, ten,ter,...
      :bv. Nobis auxilio venit
 Datief van het belanghebbend voorwerp:voordeel!: bv. Nobis auxilio
      venit
Datief van het bezittelijk voornaamwoord: bv. Ad pedes ei se projecit
Dathivus ethicus: "Warempel!" Ingelast mihi/tibi -> maakt
      levendiger: bv. At tibi venit ad me Cornelia (maar daar komt
      warempel Cornelia op me af)
Standpunt van een persoon: bv. Recte judicante pares sunt (Voor
      wie recht spreekt zijn ze gelijk)


Ablatief
 Scheiding
 Verwijdering: bv. Roma profectus
 Bevrijding/Beroving: bv. Metu liberari
 Oorsprong/Herkomst: bv. Philippo ortus
 Tweede lid van de vergelijking: bv. luce clariora = Clariora quam
 lux

 Locatief
 Tijdstip: bv. Quadam die
 tijd waarbinnen: bv. Tribus diebus id perfeci
 Plaats: bv. Hoc loco
 Weg: "langs" bv. Via Appia
  Instrumentalis
 Middel:"met" bv. Floribus domum ornare
 Handelend voorwerp:"door" bv. Navis vento acta
 Reden/oorzaak: "door, omwille van" bv. Victoria laetus
 Waarde/prijs: bv. Sextalentis vendidit
Overvloed: bv. Vas aqua plenum
Als voorwerp:uti, frui, fungi, niti, potiri (maar RERUM potiri): bv.
           ratione uti
 Maat: bv. Duobis annis post, ook bij comparatieven: bv. Paulo
           minus
Beschrijvende ablatief
Hoedanigheid: bv. Vir maxima prudenti
Beperkende Ablatief: bv. Corpore firmu
Wijze: bv. Magna cura
Begeleidende omstandigheid: bv. Nudo capit
Losse ablatief: bv. His dictis
Na voorzetsels: bv. Sub arbore


Vocatief
Aanspreking: bv. Tu quoque, fili mi